Bối cảnh
Tại Đồng bằng sông Cửu Long, mực nước sông và nước ngầm đang có xu hướng giảm, trong khi mực nước biển, triều cường và xâm nhập mặn lại ngày càng gia tăng. Nhu cầu sử dụng nước trong sản xuất và sinh hoạt cũng ngày một tăng do quá trình công nghiệp hóa và gia tăng dân số. Trong nhiều thập kỷ qua, việc khai thác nước ngầm đang diễn ra nhanh chóng và trở thành một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng xâm nhập mặn vào nguồn nước ngầm tại đây. Quá trình này ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn dưới tác động của mực nước biển dâng.
Xâm nhập mặn vào nước ngầm ở Đồng bằng sông Cửu Long là một vấn đề phức tạp do phụ thuộc vào nhiều yếu tố như sự thay đổi nguồn cung cấp nước, nhu cầu sử dụng nước tăng cao và tác động của biến đổi khí hậu, đặc biệt là mực nước biển dâng, hạn hán và nhiệt độ tăng. Do đó, ngày càng nhiều tỉnh trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với tình trạng cạn kiệt và suy giảm chất lượng nguồn nước ngọt dùng cho sinh hoạt, nhất là trong mùa khô. Tuy nhiên, các giải pháp xử lý xâm nhập mặn hiện nay còn rất hạn chế, nhiều phương án không hiệu quả về mặt chi phí hoặc không phù hợp với điều kiện thực tế của từng khu vực.
Bên cạnh đó, vùng ven biển của Đồng bằng sông Cửu Long cũng đang đối mặt với nguy cơ sạt lở ngày càng nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân. Việc mở rộng nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm, dù đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo, nhưng đồng thời cũng làm dấy lên nhiều lo ngại về tác động môi trường và xã hội. Cụ thể, việc thiếu một cách tiếp cận tích hợp trong quản lý, khai thác và bảo vệ bền vững vùng ven biển, cùng với lợi ích kinh tế từ nuôi tôm đã dẫn đến tình trạng sử dụng tài nguyên thiên nhiên thiếu bền vững, làm suy yếu vai trò phòng hộ của rừng ngập mặn. Khu vực ven biển cũng đang chịu ảnh hưởng ngày càng nặng nề từ biến đổi khí hậu, được dự báo sẽ làm gia tăng tần suất và cường độ của bão, lũ lụt và hiện tượng nước biển dâng.
Trước những thách thức về quản lý tài nguyên nước và sạt lở ven biển tại Đồng bằng sông Cửu Long, dự án hướng đến xây dựng một khung chính sách tiếp cận tổng thể, nhằm thu hẹp khoảng cách giữa chính quyền địa phương và trung ương, đồng thời quản lý hiệu quả các rủi ro do biến đổi khí hậu. Cụ thể, dự án sẽ kết hợp các giải pháp hạ tầng cộng đồng với các biện pháp mềm, từ đó nâng cao năng lực thích ứng tổng thể của người dân tại các xã để ứng phó hiệu quả với tác động của biến đổi khí hậu.
Mục tiêu
Mục tiêu tổng thể của dự án là tăng cường khả năng chống chịu và phát triển các khu định cư sinh thái một cách bền vững và bao trùm qua việc can thiệp hạ tầng quy mô nhỏ tại các vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long.
Kết quả
Hợp phần 1
Xây dựng năng lực cộng đồng và thể chế hướng tới phát triển khu định cư sinh thái để hỗ trợ tăng cường các hành động ứng phó với biến đổi khí hậu tại địa phương
Kết quả 1.1
Nâng cao nhận thức về khả năng phục hồi của các khu định cư và hệ sinh thái nhờ vào năng lực thể chế được nâng cao
Kết quả 1.2
Tăng cường kiến thức về ứng phó với biến đổi khí hậu
Hợp phần 2
Hỗ trợ kỹ thuật để xây dựng kế hoạch hành động và chiến lược định cư sinh thái, và tích hợp vào quy hoạch và chính sách với cách tiếp cận có sự tham gia
Kết quả 2.1
Xây dựng kế hoạch hành động và chiến lược cấp tỉnh/huyện/xã cho các khu định cư sinh thái dựa trên nhu cầu của người dân địa phương
Kết quả 2.2
Xây dựng khuôn khổ chính sách để tích hợp hành động khí hậu vào quy hoạch
Hợp phần 3
Xây dựng tính bền vững thông qua hạ tầng bảo vệ quy mô nhỏ
Kết quả 3.1
Nâng cao khả năng thích ứng của cộng đồng thông qua các lĩnh vực phát triển và khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu; đồng thời tăng cường khả năng phục hồi của hệ sinh thái trước tác động của biến đổi khí hậu
Kết quả 3.2
Tăng cường năng lực của người dân địa phương trong quản lý và vận hành các công trình hạ tầng được hỗ trợ
Hợp phần 4
Nâng cao nhận thức và quản lý tri thức
Kết quả 4.1
Tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng và nhân rộng mô hình dự án liên quan đến việc nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu
